KERJA SAMA BILATERAL INDONESIA-MALAYSIA DALAM PENGAMANAN PERBATASAN MELALUI PATROLI TERKOORDINASI DI KALIMANTAN BARAT TAHUN 2023-2024


(mysql): SELECT a.*, ug.show_title FROM authors a JOIN user_groups ug ON (a.user_group_id=ug.user_group_id) WHERE a.submission_id = 4579 ORDER BY seq  

(mysql): SELECT * FROM author_settings WHERE author_id = '6832'  

    (mysql): SELECT a.*, ug.show_title FROM authors a JOIN user_groups ug ON (a.user_group_id=ug.user_group_id) WHERE a.submission_id = 4579 ORDER BY seq  

    (mysql): SELECT * FROM author_settings WHERE author_id = '6832'  
  • Ery Setiawan Universitas Jenderal Achmad Yani
Keywords: Coordinated Patrols, Indonesia–Malaysia Border, Non-Traditional Security, Defense Diplomacy, Bilateral Cooperation

Abstract

This study examines the bilateral cooperation between Indonesia and Malaysia in securing the land border in West Kalimantan through coordinated patrols between the Indonesian National Armed Forces (TNI) and the Malaysian Army (TDM) during 2023–2024. As a strategic area vulnerable to non-traditional threats such as smuggling, human trafficking, and illegal border crossings, border management requires a collaborative cross-border approach. Based on the researcher’s direct experience in the Border Security Task Force (Satgas Pamtas), this study analyzes the dynamics of patrol implementation, its effectiveness in maintaining stability, and the operational challenges encountered. Using theoretical frameworks of international cooperation, non-traditional security, and border security, the findings show that coordinated patrols enhance strategic trust, reduce border violations, and strengthen defense diplomacy between the two countries. However, effectiveness is still influenced by technical factors such as differences in SOPs, limited infrastructure, and lack of technological integration and community involvement. This study recommends strengthening institutional coordination, utilizing surveillance technology, and adopting community-based approaches to improve the effectiveness of border security cooperation in the future.


(mysql): SELECT COUNT(*) FROM plugin_settings WHERE plugin_name = 'usagestatsplugin' AND context_id = 10 AND setting_name = 'displayStatistics'  

(mysql): SELECT setting_name, setting_value, setting_type FROM plugin_settings WHERE plugin_name = 'usagestatsplugin' AND context_id = 10  

(mysql): SELECT a.*, ug.show_title FROM authors a JOIN user_groups ug ON (a.user_group_id=ug.user_group_id) WHERE a.submission_id = 4579 ORDER BY seq  

(mysql): SELECT * FROM author_settings WHERE author_id = '6832'  

References

(ASSEHR), volume 208: 1st International Conference on Social Sciences and Interdisciplinary Studies (ICSSIS 2018)(pp. 63–67). Atlantis Press.
Acharya, Amitav. (2014). Constructing Global Order: Agency and Change in World Politics. Cambridge University Press.
Andreas, Peter. (2003). "Redrawing the Line: Borders and Security in the Twenty-First Century". International Security, 28(2), 78–111.
ASEAN. (2003). Declaration of ASEAN Concord II (Bali Concord II).
Buzan, Barry. (1991). People, States, and Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post-Cold War Era. Harvester Wheatsheaf.
Conference on Social Sciences and Humanities (ICoSSH ’08),18-20 June 2008, Universiti Sains Malaysia, Penang.
Education and Humanities Research
https://www.thestar.com.my/news/nation/2022/04/20/immigration-control-posts- in-pangalungan-and-bariocan-now-issue-cross-border-passes.
Keohane, Robert O. & Nye, Joseph S. (1977). Power and Interdependence: World Politics in Transition. Little, Brown.
Keohane, Robert O. (1984). After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy. Princeton University Press.
Kodam XII/Tanjungpura. (2023). Laporan Kegiatan Patroli Terkoordinasi RI–Malaysia Triwulan III 2023.
Newman, David. (2006). “Borders and Bordering: Towards an Interdisciplinary Dialogue.” European Journal of Social Theory, 9(2), 171–186.
Proceedings of Seminar on Nasional Resilience (SNAR 2010), Political Managements and Policies in Malaysia, 13-15 July 2010, Langkawi.
Rebecca Chong. (2021, May 16). Once hugely promising barter trade business ‘dying’ in waters off Sarawak. The Vibes. https://www.thevibes.com/articles/news/27558/once-hugely-promising- bartertrade-business-dying-in-waters-off-Sarawak.
Rizal Zamani Idris, & Rafiq Idris. (2018). Chapter 2: Overview. Malaysia- Indonesia relations: An overview. In Rafiq Idris & Kasim Mansur (Eds.), Collection of studies on Sarawa Kalimantan economic relations towards greater economic interaction in Borneo. Right Book Publication.
Rohani Hj. Ab Ghani, & Zulhilmi Paidi. (2010, July). MalaysiaIndonesia: Pengalaman hubungan dua negara serumpun. In
Ruhanas Harun. (2006). Konflik dan kerjasama dalam hubungan Malaysia – Indonesia. In Ruhanas Harun (Ed.), Malaysia’s foreign relations. Issues and challenges. University of Malaya Press.
Ruhanas Harun. (2014, May). Menyingkap hubungan Istimewa Malaysia- Indonesia: Antara keserumpunan dan kepentingan nasional. In Seminar on Peran Jalur Kedua Diplomasi dalam Hubungan Indonesia-Malaysia, Universiti Utara Malaysia (UUM) dan Kedutaan Besar Republik Indonesia di Kedah, Malaysia, 5-6 Mei 2014. Sintok.
Shaharir Mohamad Zain. (2003). Penyebaran orang rumpun Melayu pra-Islam dan perkembangan tulisan bahasa Melayu. Sari, 21. 129–149.
Shahriman Lockman. (2008). Improving Malaysia-Indonesia bilateral relations. ISIS Focus: Issue No. 188 & 189, January - June. Institute of Strategic and International Studies.
Shamsul, A. B. (1996). Debating about identity in Malaysia: A discourse analysis.
Siburian, R. (2012). Kapuas Hulu (Perbatasan Badau) : Kawasan perbatasan Indonesia beraroma Malaysia. Jurnal Masyarakat & Budaya, 14(1), 53–
Sinar Harian. (2021, November 21). Keselamatan, infrastruktur asas utama bandar sempadan Sarawak -Kalimantan. Sinar Harian. https://www.sinarharian.com.my/article/172171/EDISI/Keselamatan- infrastruktur-asas-utama-bandar-sempadanSarawak-Kalimantan.
Southeast Asian Studies, 34(3), 8–31.
Sukma, R. (2007, September 3). Relations with Malaysia require a realistic approach. The Jakarta Post.
Sukma, Rizal. (2003). Indonesia and Regional Security: Domestic Politics, Foreign Policy and Security Cooperation. Routledge.
Tanjung, Flores. (2019). Awareness of history nation Serumpun (Indonesia- Malaysia): Culture without borders. In Advances in Social Science,
Taufik Ismail. (2021, October 3). Wilayah perbatasan mewakili wajah bangsa. Tribunnews. https://www.tribunnews.com/nasional/2021/10/03/jokowi- wilayah-perbatasan-mewakiliwajah-bangsa.
The Star. (2022, April 20). Immigration control posts in Pangalungan and Bario can now issue cross border passes. The Star.
Undang-Undang Nomor 34 Tahun 2004 tentang Tentara Nasional Indonesia.
Wahida, A., & Hendra Himawan, M. (2022, March). Batik in Malaysia and Indonesia: A collaboration for reconciling issues of cultural heritage. International Journal of Education through Art,18(1), 89–103.
Wardhani, B. L. S. W. (1999). Indonesia-Malaysia relations in the post confrontation era: The role of the serumpun concept. Jurnal Masyarakat Kebudayaan dan Politik, 12(3-4), 25–44.
Wardhani, B. L. S. W. (2008, June). Trends in Indonesia-Malaysia bilateral relations in post-Suharto period. In International
Yong, J. L. C. (2003). Visions of ‘Serumpun’: Tun Abdul Razak and the golden years of Indo-Malay blood brotherhood, 1967-75. Southeast Asia Research, 11(3), 327–350.
Yvonne Tuah. (2019, September 29). Enhancing access to Sarawak’s trade. Borneo Post. https://www.theborneop
Published
2025-10-03
How to Cite
Setiawan, E. (2025). KERJA SAMA BILATERAL INDONESIA-MALAYSIA DALAM PENGAMANAN PERBATASAN MELALUI PATROLI TERKOORDINASI DI KALIMANTAN BARAT TAHUN 2023-2024, 2(1), 757-773. https://doi.org/https://doi.org/10.36859/dgsj.v2i2.4579

(mysql): SELECT a.*, ug.show_title FROM authors a JOIN user_groups ug ON (a.user_group_id=ug.user_group_id) WHERE a.submission_id = 4579 ORDER BY seq  

(mysql): SELECT * FROM author_settings WHERE author_id = '6832'  

(mysql): SELECT DISTINCT aa.submission_id FROM authors aa LEFT JOIN submissions a ON (aa.submission_id = a.submission_id) LEFT JOIN author_settings asl ON (asl.author_id = aa.author_id AND asl.setting_name = 'affiliation') WHERE aa.first_name = 'Ery' AND a.status = 3 AND (aa.middle_name = '' OR aa.middle_name IS NULL) AND aa.last_name = 'Setiawan' AND (asl.setting_value = 'Universitas Jenderal Achmad Yani') AND (aa.country = 'ID')  

(mysql): SELECT ps.*, s.*, COALESCE(stl.setting_value, stpl.setting_value) AS section_title, COALESCE(sal.setting_value, sapl.setting_value) AS section_abbrev FROM published_submissions ps JOIN submissions s ON (ps.submission_id = s.submission_id) JOIN sections se ON se.section_id = s.section_id LEFT JOIN section_settings stpl ON (se.section_id = stpl.section_id AND stpl.setting_name = 'title' AND stpl.locale = 'en_US') LEFT JOIN section_settings stl ON (se.section_id = stl.section_id AND stl.setting_name = 'title' AND stl.locale = 'en_US') LEFT JOIN section_settings sapl ON (se.section_id = sapl.section_id AND sapl.setting_name = 'abbrev' AND sapl.locale = 'en_US') LEFT JOIN section_settings sal ON (se.section_id = sal.section_id AND sal.setting_name = 'abbrev' AND sal.locale = 'en_US') WHERE s.submission_id = 4579  

(mysql): SELECT * FROM submission_settings WHERE submission_id = '4579'  

(mysql): SELECT sf.*, g.* FROM submission_galleys g LEFT JOIN submission_files sf ON (g.file_id = sf.file_id) LEFT JOIN submission_files nsf ON (nsf.file_id = g.file_id AND nsf.revision > sf.revision) WHERE g.submission_id = 4579 AND nsf.file_id IS NULL ORDER BY g.seq  

(mysql): SELECT * FROM submission_galley_settings WHERE galley_id = '1238'  

(mysql): SELECT v.* FROM versions v LEFT JOIN plugin_settings ps ON lower(v.product_class_name) = ps.plugin_name AND ps.setting_name = 'enabled' AND (context_id = 0 OR v.sitewide = 1) WHERE v.current = 1 AND (ps.setting_value = '1' OR v.lazy_load <> 1)  

(mysql): SELECT v.* FROM versions v LEFT JOIN plugin_settings ps ON lower(v.product_class_name) = ps.plugin_name AND ps.setting_name = 'enabled' AND (context_id = 0 OR v.sitewide = 1) WHERE v.current = 1 AND (ps.setting_value = '1' OR v.lazy_load <> 1)  

(mysql): SELECT v.* FROM versions v LEFT JOIN plugin_settings ps ON lower(v.product_class_name) = ps.plugin_name AND ps.setting_name = 'enabled' AND (context_id = 0 OR v.sitewide = 1) WHERE v.current = 1 AND (ps.setting_value = '1' OR v.lazy_load <> 1)  

(mysql): SELECT v.* FROM versions v LEFT JOIN plugin_settings ps ON lower(v.product_class_name) = ps.plugin_name AND ps.setting_name = 'enabled' AND (context_id = 0 OR v.sitewide = 1) WHERE v.current = 1 AND (ps.setting_value = '1' OR v.lazy_load <> 1)